
Κυριακὴ Β' Νηστειῶν
Ἁγ. Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης
(Μαρκ. β’, 1-12)
Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,
Ἡ σημερινὴ Κυριακὴ εἶναι ἡ Β΄ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν καὶ εἶναι ἀφιερωμένη στὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ (14ος αἰώνας), ἡσυχαστὴ τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ μετὰ Ἀρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης.
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὑπερασπίστηκε τοὺς Ἡσυχαστὲς τοῦ Ἁγίου Ὄρους, τοὺς ὁποίους εἰρωνευόταν καὶ πολεμοῦσε ὁ ἐκφραστὴς τοῦ πνεύματος τῆς Δυτικῆς Ἐκκλησίας μοναχὸς Βαρλαάμ, ἀπὸ τὴν Καλαβρία τῆς Νότιας Ἰταλίας. Ὁ ἅγ. Γρηγόριος, ὅταν ὑπερασπιζόταν τοὺς ἐν λόγῳ Μοναχούς, διατύπωνε τὴν Ὀρθόδοξη πίστη σχετικὰ μὲ τὸν Θεὸν καὶ τὸν τρόπο προσέγγισής του ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, καθὼς καὶ τὸ τί εἶναι αὐτὸ ποὺ συνιστᾶ τὴν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου.
Εἶναι ὁ θεολόγος τῆς χάριτος, τοῦ ἀκτίστου φωτός. Ξεκίνησε ἀπὸ προσωπικὲς ἐμπειρίες καὶ ἀπέδειξε ὅτι τὸ ἔργο τῆς θεολογίας εἶναι ἀσύγκριτα ἀνώτερο ἀπὸ αὐτὸ τῆς φιλοσοφίας καὶ τῆς ἐπιστήμης. Ἀξιολογεῖ τὴν ἔξω σοφία ὡς περιορισμένη, ἀναφέροντας δύο γνώσεις, τὴν θεία καὶ τὴν ἀνθρώπινη, καὶ δύο θεϊκὰ δῶρα, τὰ φυσικὰ γιὰ ὅλους καὶ τὰ ὑπερφυσικὰ ἢ πνευματικὰ ποὺ δίδονται, ὅποτε θέλει ὁ Θεὸς καὶ μόνο στοὺς καθαροὺς καὶ ἁγίους, στοὺς τελείους.
Οἱ ἀντίπαλοι τοῦ Παλαμᾶ, Βαρλαὰμ καὶ Ἀκίνδυνος, πίστευαν στὸ χωρίο τοῦ Ἰωάννου ὅτι «τὸν Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε» (Ἰωάν. 1,18) καὶ κατηγοροῦσαν τοὺς μοναχοὺς ποὺ εἶχαν θεοπτία ὡς ὀμφαλοσκόπους. Ὁ Γρηγόριος ἀντέτεινε ὅτι ὁ Κύριος εἶπε: «οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ τὸν Θεὸν ὄψονται» (Ματθ. 5,8).





